THE BELARUSIAN GEOPHYSICAL OBSERVATORY IN MINSK: CONSTRUCTION HISTORY FROM THE ORIGINAL ARCHITECTURAL DESIGN TO SCIENTIFICALLY BASED RESTORATION (1929–2025)
DOI:
https://doi.org/10.36773/1818-1112-2026-139-1-43-49Keywords:
Architectural conservation, Rationalism, Constructivism, Post-constructivism, I. Valodźka, Soviet avant-garde architecture, architectural heritage of BelarusAbstract
This article presents a systematic analysis of the design, construction, architectural transformations, and restoration of the Belarusian Geophysical Observatory in Minsk from 1929 to 2025. Designed in 1929 by architect I. Valodźka, the building exemplifies Rationalist trends within Soviet avant-garde architecture. Using archival design documentation, 1920s–1930s periodicals, iconographic sources, and on-site studies, the research reconstructs the original architectural concept and traces its evolution through successive stages.
The study focuses on adaptations in 1930–1932, when spatial, structural, and volumetric elements were modified under economic and technological constraints while retaining key compositional principles. For the first time, an unrealized 1935 façade project is analyzed, reflecting a post-constructivist reinterpretation under shifting architectural policies. Post-war repairs (1947–1948) and utilitarian modifications in the latter half of the twentieth century are examined as factors contributing to the gradual loss of original features.
Restoration campaigns of 1997–2007 and 2020–2025 aimed to recover the architect’s intended appearance, including a previously unrealized color scheme. The building’s classification as Rationalist is substantiated, and its traditional attribution to Constructivism is critically reassessed. Systematizing its construction history allows tracing how economic, technological, and ideological constraints of the 1930s influenced design decisions, providing a foundation for an objective evaluation of the building’s architectural values.
References
Strengthening Hydromet and Early Warning Services in Belarus: A Road Map / World Bank. – Washington, DC : World Bank, 2021. – URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/839291594879784721/ pdf/Strengthening-Hydromet-and-Early-Warning-Services-in-Belarus-A-Road-Map.pdf (дата звароту: 23.12.2025).
Кукуня, О. Г. Здание обсерватории в Мінске – памятник архитектуры и науки / О. Г. Кукуня // Каштоўнасці мінуўшчыны: матэрыялы канф., Мінск, 12 лістап. 1997 г. / пад рэд. С. В. Марцэлева. – Мн. : Лекцыя, 1998. – Вып. 1 : Праблемы захавання архітэктурнай спадчыны савецкага перыяду. – С. 44–48.
Кайгародаў, А. І. Праблема стратасферы і задача Беларускай геафізічнай абсерваторыі / А. І. Кайгародаў // Звязда. – 1934. – № 89.
Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі (БДАНТД). – Ф. 105. – Воп. 1. – Спр. 2.
Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі (БДАНТД). – Ф. 105. – Воп. 1. – Адз. зах. 25.
Да пабудовы Геафізічнай абсэрваторыі // Савецкая Беларусь. – 1929. – 9 кастр. – № 231.
Арганізуецца беларуская геафізычная абсэрваторыя // Зьвязда. – 1930. – 20 студз. – № 17.
Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінск / рэдкал.: Г. В. Штыхаў (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : Беларуская Савецкая Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1988. – С. 118–119.
Архітэктура Беларусі : энцыклапедычны даведнік / рэдкал.: А. А. Войнаў [і інш.]. – Мінск : БелЭн, 1993. – С. 317.
Лысенко, А. В. У истоков белорусской советской архитектуры. К 85-летию со дня рождения И. И. Володько / А. В. Лысенко // Строительство и архитектура Белоруссии. – 1980. – № 1. – С. 26–27.
Кастелянский, А. Изобразительное искусство БССР / А. Костелянский. – М.-Л. : ОГИЗ;ИЗОГИЗ, 1932. – С. 24.
[Фота] // Тэхніка ў масы. – 1932–1933. – № 3–4 (май–чэрвень). – С. 58.
Унутраны архіў УП «Белгідрамет». – [Справаводства і тэхнічная дакументацыя, фотаздымкі, фотакопіі праекта 1935 года].
Кайгарадаў, А. І. Белкомунбудтрэст зрывае будаўніцтва абсерваторыі / А. І. Кайгарадаў // Звязда. – 1935. – № 81.
Боянков, П. То, что имеем, досталось дорогой ценой / П. Боянков // Минский курьер. – 2005. – № 617. – 12 мая.
Кладбище бывших деревень Большая и Малая Слепянка. – URL: https://web.archive.org/web/20160304091318/http://www.minsk-old-new.com/minsk-2725.htm (дата звароту: 23.12.2025).
У СНК БССР аб ходзе будаўніцтва геафізічнай абсерваторыі // Звязда. – 1934. – № 260.
Даследчыкі атмасферы // Звязда. – 1935. – № 78.
Новы будынак беларускай геафізічнай абсерваторыі // Звязда. – 1935. – 27 лістап. – № 269.
Новы будынак беларускай геафізічнай абсерваторыі ў Менску : [фота] // Звязда. – 1935. – 4 снеж. – № 275.
Унутраны архіў УП «Белгідрамет». – Фотоальбом «Белорусская Геофизическая Обсерватория на 1ое октября 1935 г.».
Дворец Советов СССР. Всесоюзный конкурс 1932 г. : сборник постановлений Совета строительства Дворца Советов при Президиуме ЦИК СССР / Союз советских архитекторов ; под ред. П. И. Антипова ; отв. ред. Ю.М. Славинский. – М. : Всекохудожник, 1983. – С. 55–56.
Здание Минской геофизической обсерватории : [фота] (Фотохроника БЕЛТА) // Советская Белоруссия. – 1941. – 11 янв. – № 9 (3781).
Государственный научно-исследовательский музей архитектуры имени А. В. Щусева (ГНИМА). – НФ-ОФ-1170/25.
Унутраны архіў УП «Белгідрамет». – Фото-альбом минской геофизической обсерватории 1948–195… гг.
Хан-Магомедов, С. О. Архитектура советского авангарда : в 2 кн. / С. О. Хан-Магомедов. – М. : Стройиздат, 1996. – Кн. 1 : Проблемы формообразования. Мастера и течения.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The work is provided under the terms of Creative Commons public license Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0). This license allows an unlimited number of persons to reproduce and share the Licensed Material in all media and formats. Any use of the Licensed Material shall contain an identification of its Creator(s) and must be for non-commercial purposes only. Users may not prevent other individuals from taking any actions allowed by the license.
